فیزیوتراپی شانه

بیماری های اختلالات دردهای جراحی های شانه

فهرست مطالب بیماری ها و اختلالات شانه :

آناتومی

آناتومی شانه

مجموعه شانه شامل چهار مفصل میان استخوان های استرنوم ، کلاویکول دنده ها ، اسکاپولا و هومروس است. در شانه انسان یک تعامل عالی و بی نظیر میان تحرک و ثبات وجود دارد.

 این مجموعه مفاصل دامنه حرکتی زیادی را در اندام فوقانی فراهم می‌کنند بنابراین کارایی اندام فوقانی را در گرفتن اشیا افزایش می‌دهند.

ضربه یا بیماری که سبب محدودیت حرکتی شانه شود کارایی کل اندام فوقانی را به طور چشمگیری کاهش می دهد.

 در مجموعه شانه به ندرت یک عضله به تنهایی کار می کند عضلات به صورت گروهی جهت تولید اعمال بسیار هماهنگ بر روی چند مفصل فعالیت می کنند. ذات فعالیت بسیار هماهنگ عضلات شانه، گوناگونی ، کنترل و دامنه حرکات فعال را افزایش می دهد. بنابراین فلج یا ضعف هر یک از عضلات اغلب توالی کینماتیکی طبیعی کل شانه را مختل می کند استرنوم استخوان جناقی شکلی است که در وسط قفسه سینه وجود دارد و دنده ها به آن اتصال می یابد.

کلاویکول استخوان هلالی شکلی است که با نام عامیانه ترقوه شناخته می‌شود و در دو طرف کمربند شانه ای در بالای قفسه سینه قرار دارد.

اسکاپولا استخوان مثلثی شکلی است که در پشت قفسه سینه قرار دارد و با نام عامیانه کتف شناخته می شود.

هومروس نام استخوان بازو است.

تمامی عملکرد موثر شانه وابسته به ریتم هماهنگ و منظم چهار مفصل شانه می باشد که در ادامه مبحث راجع به انواع بیماری‌ ها و اختلالات شایع در شانه صحبت خواهیم کرد.

اختلالات شایع در شانه

۱) درگیری و آسیب عضلات روتاتور کاف

عضلات روتاتور کاف از جمله مهمترین گروه عضلات شانه هستند و به شکل های مختلفی از قبیل تاندونیت عضلات روتاتور کاف ، بورسیت ساب آکرومیال ، سندرم گیرافتادگی شانه و پارگی های ناکامل و کامل عضلات روتاتور کاف درگیر می شوند.

 پارگی های ناکامل معمولا در افراد جوان و پارگی های کامل در افراد مسن تر از ۴۰ سال دیده می شود. پارگی های مزمن عضلات روتاتور کاف در افراد مسن منجر به باریک شدن عضلات روتاتور کاف ، تخریب و در نهایت پارگی کامل تاندون اصلی این گروه عضلات با نام سوپرااسپیناتوس می‌ شود.

آناتومی شانه ، روتاتور کاف ، درد شانه
روتاتور کاف ، پارگی تاندون شانه ، فیزیوتراپی شانه
جراحی روتاتور کاف ، آرتروسکوپی شانه ، فیزیوتراپی شانه

۲) سندرم گیرافتادگی شانه

سندرم گیرافتادگی شانه به طور اصلی قوس کوراکوآکرومیال را که شامل تاندون عضلات روتاتور کاف ، بورس ساب آکرومیال و تاندون دوسر بازویی است را درگیر میکند.

چندین دلیل برای ایجاد این سندروم وجوددارد از جمله عوامل مکانیکی ، درگیری‌های عروقی و یا عوامل بیومکانیکی که سبب محدودیت حرکت اسکاپولا یا ایجاد ناهماهنگی در فعالیت عضلات شانه و مفاصل آن می گردد. تاندونیت در مفصل شانه بسیار شایع است و هم در جوانان و هم در افراد مسن اتفاق می افتد و میزان شیوع آن تقریباً در مردان و زنان مساوی است در افراد جوان تاندونیت ها ممکن است به دنبال فعالیت‌هایی مانند تنیس، راکت بال بیسبال که استرس زیادی را بر روی عضلات روتاتور کاف وارد می‌کنند اتفاق بیفتد.

چگونگی درمان سندرم گیر افتادگی شانه با فیزیوتراپی

کاهش درد توسط دستگاههای التراسوند ، جریان الکتریکی (تنس) ، لیزر انجام ماساژ های فریکشن ، آموزش تمرینات و محدودیت های صحیح برنامه ی روزانه جهت بهبودی و رفع سندروم انجام میشود.

۳) تاندونیت دو سر بازویی

شایع‌ترین علت تاندونیت دو سر بازویی به دنبال گیر افتادگی مفصل شانه و پارگی عضلات روتاتور کاف میباشد. همچنین تاندونیت دو سر بازویی ممکن است به علت شلی لیگامان ها در ناحیه شانه و بی ثباتی آن ایجاد شود.

 در واقع سر دراز عضله دوسر بازویی به عنوان ثبات دهنده سر هومروس  عمل می کند و هنگامی که این ثبات و هماهنگی از بین برود فعالیت و جابه‌جایی بیش از حد استخوان هومروس استرس بسیار زیادی را بر عضله دو سر بازویی وارد می کند و این موضوع می تواند منجر به آسیب و التهاب عضله دوسر بازویی شود به خصوص در ورزش هایی از جمله راکت بال و شناگران این مشکل را ایجاد می‌کند.

اگر این تحریکات مزمن در ناحیه تاندون دوسر بازویی ادامه پیدا کند و درمان و اصلاح نشود و فرد با تزریق های کورتیکواستروئید به آن بی توجهی کند میتواند سبب پارگی تاندون و جمع شدگی تحتانی توده عضلانی شود که در این صورت فرد نیاز به عمل جراحی پیدا میکند.

چگونگی درمان فیزیوتراپی تاندونیت عضله دوسربازویی

کاهش درد و التهاب به کمک دستگاه های التراسوند ، جریان الکتریکی ، لیزر و تکنیک های دستی ماساژ فریکشن تاندون عضله تقویت عضلات روتاتور کاف و اصلاح وضعیت شانه

۴) بی ثباتی و در رفتگی مفصل شانه

بی ثباتی های مفصل شانه معمولاً می تواند به عوامل مختلفی رخ دهد از جمله این عوامل میتواند ضعف عضلات روتاتور کاف باشد معمولاً این افراد اعلام می‌کنند که از بچگی دچار نیمه دررفتگی های شانه میشدند ، افرادی که به علت ضعف عضلات روتاتور کاف و شلی لیگامانی دچار نیمه دررفتگی های مفصل شانه می شوند می‌توانند از طریق فیزیوتراپی و تمرین درمانی مرحله ای و تخصصی درمان شوند که معمولاً ۸۵ درصد این افراد نتیجه بسیار مطلوبی از فیزیوتراپی  میگیرند و می توانند این ضعف را برطرف کنند.

از جمله عوامل دیگر که باعث بی ثباتی مفصل شانه میشود آسیب به قسمت جلویی کپسول شانه یا لبروم شانه و یا لیگامان های مفصل شانه است.

معمولا بیمارانی که در اثر ضربه و یا یک ضایعه دچار بی‌ثباتی و آسیب در ناحیه مفصل شانه شده‌اند نیاز به عمل جراحی پیدا میکنند و تقریبا فقط ۱۵ درصد آنها ممکن است بدون نیاز به جراحی و فقط از طریق فیزیوتراپی درمان شوند. در بسیاری از افرادی که ضایعه شدید منجر به در رفتگی مفصل شانه شده‌ است پس از جراحی و جا انداختن مفصل شانه ممکن است همچنان فرد نیمه دررفتگی و یا حتی در رفتگی های مکرر را در مفصل شانه تجربه کند که معمولا این افراد بعد از جراحی هم باید حتما فیزیوتراپی و تقویت عضلات شانه را انجام دهند تا همگانگی مجموعه شانه تنظیم شود.

۵) شانه یخ زده Frozen Shoulder

شانه یخ زده معمولاً در خانم‌ها شایع‌تر است و در افراد میانسال و کهنسال نسبت به افراد جوان بیشتر دیده می شود.
این مشکل معمولا در افراد جوان در اقشار دندانپزشک ، آرایشگر و معلم شایع میباشد. یک دلیل ایجاد شانه یخ زده ممکن است تغییر در راستای ریتم مفاصل شانه و یا به دنبال کایفوز توراسیک باشد افزایش کایفوز توراسیک در خانم ها بیشتر اتفاق می افتد و شیوع شانه یخ زده در خانم ها می تواند تاییدی بر این موضوع باشد.

بعضی معتقدند پیشرفت عوارض در عضلات روتاتور کاف که در آن روند های التهابی و تخریبی گسترش می‌یابد کپسول مفصل را درگیر می‌کند و می‌تواند منجر به بروز فیبروز کپسولی و در نهایت ایجاد شانه یخ زده شود ولی به علت یکسری معاینات نمی‌توان این مورد را به تمام بیماران تعمیم داد.

هنوز علت کاملاً مشخصی برای شانه یخ زده وجود ندارد ولی قبلا تعدادی از متخصصان بیان می‌کردند که وجود درد سبب میشود که فرد دستش را کمتر حرکت دهد و عدم حرکت سبب ایجاد محدودیت حرکتی می‌گردد ولی امروزه مشخص شده است که فرد با وجود درد حرکت را ادامه می‌دهد و عدم حرکت سبب ایجاد درد می گردد ولی اگر حرکت ادامه پیدا کند به دامنه محدود می رسد و در دامنه محدود متوجه نقص عملکردی در فعالیت های روزمره می گردد.

خانم ها در ابتدا متوجه می‌شوند که برای رساندن دست برای شانه زدن موهایشان و بستن سوتین شان مشکل دارند همچنین شبها هنگام چرخیدن بر روی دست آسیب دیده از خواب بیدار می‌شود و مردان هنگام رساندن دست ها به جیب هایشان و شانه زدن موهایشان متوجه این مشکل میشوند و مردان نیز هنگام خواب با چرخیدن بر روی دست آسیب دیده از خواب بیدار می شود. چون اکثر فعالیت های روزمره در دامنه های حرکتی ابتدایی شانه انجام می‌شود فرد تا موقعی که محدودیت حرکتی بسیار کاهش پیدا نکرده اهمیت نمیدهد و به دنبال درمان نمی باشد کماکان که در شانه یخ زده هر چه زودتر شما درمان را شروع کنید می‌توانید نتایج سریعتر و بهتری از آن بگیرید.

چگونگی درمان شانه یخ زده با فیزیوتراپی

یکی از بهترین ، موثرترین و مفیدترین درمان های شانه یخ زده انجام فیزیوتراپی میباشد.

از طریق دستگاه های جریان الکتریکی و التراسوند درد و التهاب کاهش پیدا میکند از طریق لیزر تراپی ترمیم بافت های آسیب دیده و کاهش التهاب انجام میشود و در نهایت درای نیدلینگ ، ماساژ و تیپینگ ، خشکی های مفصل و اسپاسم عضله را کاهش داده و باعث بهبود عملکرد شانه می شود.

با انجام موبیلیزیشن در گریدهای مناسب با شرایط بیمار و تکنیک های منوال مربوط به شانه ی یخ زده، دامنه حرکتی را آرام آرام برای فرد به دست می‌آورند تا خشکی و گرفتگی مفصلی از بین برود.

در نهایت از طریق تمرین درمانی تخصصی با آموزش ورزش های کششی دامنه حرکت را کامل کرده و سپس با انجام تمرینات قدرتی و افزایش قدرت عضلات و اصلاح اختلالات پوسچرال درمان را تکمیل میکند.

فیزوتراپی شانه ، ورزش کششی شانه ، ورزش شانه ی یخ زده
ورزش کششی شانه ، ورزش شانه ی یخ زده ، فیزیوتراپی شانه
ورزش مقاومتی شانه یخ زده ، فیزیوتراپی شانه یخ زده ، تمرین درمانی شانه
ورزش تقویتی شانه ، ورزش شانه یخ زده ، فیزیوتراپی شانه یخ زده

سندرم TOS

این سندروم به مجموعه مشکلات عصبی عروقی در ناحیه شانه اطلاق می شود امروزه TOS  به عنوان گیر افتادگی فشاری عروق ساب کلاوین و اما به طور شایع تر تنه تحتانی یا طناب داخلی شبکه بازویی اطلاق می شود این انسداد و گرفتگی می تواند به دلایل ‌و اختلالات متعددی ایجاد شود از جمله آن ، عوارض تخریبی در مفصل و استخوان مانند وجود دنده گردنی ، چسبندگیهای عضلات ، باندهای فیبروماسکولار ، اختلالات عروقی ، اسپاسم های عضلات اسکالن یا پکتورالیس مینور و غیره باشد.

این سندرم یک اختلال ترکیبی از بافت های نرم و استخوانی است که این فضا را می سازند بنابراین در درمان آن باید همه موارد تحت درمان و ارزیابی قرار گیرد و باید حتماً یک فیزیوتراپیست با تجربه در این زمینه فعالیت داشته باشد.

چگونگی درمان سندروم تی او اس با فیزیوتراپی

استفاده از مدالیته ها برای کاهش درد مانند جریان الکتریکی (تنس) ، التراسوند ، لیزر انجام تمرین های تقویتی عضلات بازآموزی عضلات برای برگرداندن دامنه ی طبیعی اصلاح پوسچر گردن و کمربند شانه ای درای نیدلینگ و موبیلیزیشن کل کمربند شانه ای میباشد.

همچنین در طی فیزیوتراپی این افراد باید مراحل صحیح تنفس به بیمار آموزش داده شود تا اختلالات عضلات اسکالن برطرف شود.

در این سندروم موبیلیزیشن عصب محیطی و ریلیز شبکه براکیال نیز در صورت نیاز باید انجام گیرد.