مچ دست

بیماری های اختلالات دردهای جراحی های مچ دست

فهرست مطالب بیماری ها ، اختلالات ، دردها و جراحی مچ دست :

آناتومی

آناتومی مچ دست

مچ دست همانند چشم ارگان حسی مهمی در درک محیط اطراف فرد است.

 همچنین دست ارگان عمل کننده اصلی برای اکثر رفتارهای حرکتی پیچیده است و به جز حرکات اصلی مثل بلند کردن ، گرفتن ، پرتاب کردن ، کشیدن ، جدا کردن ، رها کردن ، فشار دادن به بیان احساسات از طریق ایما و اشاره ، لمس ، اجرای موسیقی و خلق هنرهای زیادی کمک میکند.

دست انسان ۲۹ عضله، ۱۹ استخوان و ۱۹ مفصل دارد.

از لحاظ بیومکانیکی این ساختارها با مهارت و کارایی فوق العاده ای با هم تعامل دارند. 

دست ممکن است به عنوان یک ابزار کاملاً ابتدایی همانند قلاب یا چوبدستی یا در اکثر موارد به عنوان یک ابزار بسیار تخصصی در کارهای خیلی پیچیده که نیاز به سطوح گوناگونی از نیرو و ظرافت دارد بکار رود.

به دلیل پیچیدگی بیومکانیکی زیاد دست به طور نابرابری ناحیه وسیعی از کورتکس مغز به دست اختصاص دارد.

دست میتواند به طور کامل در بیماری های آرتریت روماتوئید ، سکته مغزی یا آسیب عصب یا استخوان درگیر شود و به شکل چشمگیری عملکرد کل اندام فوقانی را تحت تاثیر قرار دهد.

تغییر بیومکانیک مفصل مچ دست

نا متقارن بودن طول هر کدام از دو استخوان ساعد در محل اتصال به استخوان های مچ دست می تواند استرس بزرگ و آسیب زایی را به بافت های نرم ، لیگامان ها و استخوان های مچ دست وارد کند.

خصوصا موقعی که کار دستی سنگین انجام شود ، افزایش استرس مچ دست میتواند سبب التهاب مزمن ، درد، پارگی یا تغییر شکل لیگامان ها ، تغییر شکل استخوان ها و سطوح مفصلی ، کاهش قدرت گرفتن دست و تغییر همودینامیک شود.

تغییر طول یا وضعیت استخوان های ساعد می تواند به صورت ژنتیکی یا اکتسابی ناشی از تروما یا بیماری باشد.

بیماری ها و اختلالات شایع در مچ دست

سندروم تونل کارپال (CTS)

سندروم تونل کارپال در مچ دست خانم ها شایع تر از مردان است و به طور اصلی به دلیل ضخیم شدن لیگامان عرضی مچ دست رخ می‌دهد ، ضایعات دیگری که سبب فشار به تونل کارپ می شود همانند جابجایی قطعه شکسته انتهای تحتانی استخوان رادیوس ، دررفتگی لونیت که یکی از استخوانهای مچ دست است ، تورم غلاف تاندون خم کننده مشترک انگشتان ، خم و باز کردن بیش از حد مچ دست نیز می تواند سبب CTS شود.

از عوامل دیگر می‌توان به آرتریت روماتوئید یا فشارهای داخلی همانند لیپوما ، دیابت و حاملگی اشاره کرد.

گروهی از متخصصین معتقدند نقص عروقی عصب مدین در تونل کارپ و بعضی دیگر معتقدند فشار مستقیم به عصب مدین ، علت CTS است.

علائم این مشکل هنگام استفاده طولانی مدت از انگشتان هم مانند نوشتن و کوک زدن و کارهایی که ‌ تشدید می شود.

در بعضی از وضعیت های ثابت نیز همانند رانندگی یا خواندن روزنامه نیز علائم تشدید می‌شود.

چگونگی درمان سندروم تونل کارپال با فیزیوتراپی

برای درمان این مشکل داروهای NSAID برای کاهش ادم و التهاب در تونل کارپ توصیه می شود.

تغییر فعالیت‌های کاری یا استراحت بین فعالیت ها تجویز میشود.

معمولاً استفاده از اسپلینت استراحت مچ دست در شب ها به کاهش درد کمک میکند.

معمولا اسپلینت برای شب توصیه میشود و در شرایط خاص ممکن است بصورت مقطعی یکی دوبار در روز توصیه شود.

فیزیوتراپی یکی از بهترین راهکارهای درمان و کاهش درد CTS میباشد ، زیرا در فیزیوتراپی با کمک دستگاه های جریان الکتریکی(تنس) ، التراسوند ، لیزر و غیره درد و التهاب کاهش پیدا میکند.

تمرینات موبیلیزیشین عصب مدین ، تاندون ها و بافت نرم، تا حد زیادی سبب کاهش علایم درد و گز گز میشود.

تمرین درمانی شامل حرکات مچ دست و ساعد نیز از قسمت های مهم‌ درمان در سندروم تونل کارپ است که توسط فیزیوتراپیست به بیمار آموزش داده میشود.

شکستگی مچ دست یا شکستگی کالیس

شکستگی کالیس به معنای شکستگی انتهای تحتانی استخوان ساعد یا همان استخوان رادیوس می باشد این شکستگی به طور کلی در افراد مسن اتفاق می افتد و به دلیل شیوع بیشتر استئوپروز در خانم های مسن بیشتر از آقایان است.

 بیماران بعد از یک دوره بی حرکتی به فیزیوتراپی مراجعه می‌کنند و معمولاً شکایت اصلی آنها درد و محدودیت حرکت مچ است.

مکانیزم شکستگی کالیس معمولاً افتادن بر روی دست در وضعیتی که آرنج باز است و شما با کف دست به زمین می خورید که به این وضعیت Out Stretch Hand می گویند. معمولاً در این شرایط آتل یا گچ میگیرند و دست بیمار به مدت هشت هفته بی حرکت میشود. این عارضه ممکن است برای شما دردهای شانه ، ناشی از زمین خوردن یا به علت بی حرکتی نیز ایجاد کند.

چگونگی درمان شکستگی مچ دست یا شکستگی کالیس با فیزیوتراپی

استفاده از مدالیته های الکتروتراپی و دستگاهها مانند لیزر برای کاهش درد و ادم استفاده از التراسوند برای افزایش انعطاف پذیری بافت کپسولی انجام تکنیک های درای نیدلینگ و موبیلیزیشین برای بدست آوردن دامنه حرکتی تمرین درمانی جهت افزایش دامنه حرکتی و افزایش قدرت عضلات پوزیشن دهی اندام فوقانی جهت کاهش ادم

دفورمیتی های مفصلی در بیماری آرتریت روماتوئید

یکی از شکل های تخریبی بیماری آرتریت روماتوئید تخریب غلاف اطراف تاندون های عضلات است.

این موضوع به مرور زمان سبب کاهش قدرت کششی بافت های همبند اطراف مفصل میشود.

بدون محدود کننده های طبیعی که توسط این بافت ها فراهم می شود ، نیروهای ناشی از تماس با محیط اطراف و به طور چشمگیری انقباض عضلانی می تواند در نهایت سبب تخریب یکپارچگی مکانیکی مفصل شود.

اسامی دفورمیتی های شایع به شرح ذیل است :

دفورمیتی zigzag شست

تخریب و دفورمیتی مفاصل بین انگشتان

دررفتگی مفاصل بین انگشتان

انحراف انگشتان

دفورمیتی زیگزاگ در انگشتان

دفورمیتی گردن قو Swan Neck Deformity

دفورمیتی بوتونیر Boutonniere Deformity

چگونگی درمان آرتریت روماتوئید با فیزیوتراپی

بسیاری از این دفورمیتی ها و تخریب ها اگر در مراحل ابتدایی باشند میتوانند تا حدی با تکنیک‌ های فیزیوتراپی بهتر شوند و در کل فیزیوتراپی از طریق جریان های الکتریکی (تنس) ، التراسوند ، اشعه مادون قرمز ، لیزر و غیره به کاهش درد و التهاب آنها در هر مرحله که باشند کمک میکند.

ولی اگر دفورمیتی ها در مراحل پیشرفته باشند حتما به عمل جراحی نیاز پیدا میکنند.